Ngành IT ở Nhật không giống như bạn nghĩ

Hồi mới sang Nhật, tôi nghĩ mình sắp bước vào một cường quốc công nghệ.

Đất nước của Sony.

Panasonic.

Toyota.

Shinkansen.

Tôi nghĩ ngành IT ở đây chắc phải rất hiện đại.

Rất tiên tiến.

Rất tối ưu.

Rồi tôi bắt đầu đi làm.

Và tôi bối rối.

Có những dự án dùng công nghệ từ hơn chục năm trước.

Có những đoạn source code không ai dám đụng vào.

Có những cuộc họp dài hơn việc thực sự tạo ra sản phẩm.

Có những tài liệu còn dài hơn source code.

Tôi từng nghĩ:

Tại sao họ lại làm vậy?

Càng làm lâu, tôi càng nhận ra mình đang hỏi sai câu.

Câu hỏi đúng hơn là:

Tại sao hệ thống này vẫn tồn tại được tới hôm nay?

Và đó là lúc tôi bắt đầu hiểu.

Ngành IT Nhật không tối ưu cho tốc độ.

Nó tối ưu cho sự ổn định.

Không tối ưu cho kỹ sư.

Nó tối ưu cho doanh nghiệp.

Đó là lý do họ có thể tuyển một sinh viên không học IT rồi đào tạo lại từ đầu.

Đó là lý do họ chấp nhận hệ thống cũ chạy thêm 10 năm nữa.

Đó là lý do họ dành hàng giờ để xác nhận một thay đổi nhỏ.

Với nhiều developer Việt Nam, những điều đó có thể rất khó chịu.

Tôi cũng từng như vậy.

Nhưng sau nhiều năm, tôi nhận ra ngành IT Nhật không được xây dựng để tạo ra những kỹ sư giỏi nhất.

Nó được xây dựng để tạo ra những hệ thống có thể vận hành trong nhiều thập kỷ.

Điều đó không hẳn đúng.

Cũng không hẳn sai.

Nó chỉ khác.